Badania krwi w firmie – jakie badania warto zrobić pracownikom i jak je zorganizować?
Badania krwi w firmie to dobry pomysł aby firmowy program wellbeing przełożyć na bardzo konkretne działanie profilaktyczne.
Z punktu widzenia HR pomysł wydaje się prosty. Przyjeżdża personel medyczny, pracownicy wykonują badania i otrzymują wyniki. W praktyce szybko pojawiają się jednak pytania. Jakie badania krwi wybrać dla pracowników? Czy jeden pakiet będzie odpowiedni dla wszystkich? Jak zorganizować punkt pobrań w biurze lub zakładzie produkcyjnym? Co z osobami pracującymi zdalnie? I czy warto włączać do pakietów popularne markery nowotworowe?
W tym artykule odpowiadamy na te pytania i pokazujemy, jak zorganizować badania profilaktyczne w firmie, żeby miały sens i wartość zdrowotną dla pracowników, a jednocześnie były możliwe do sprawnego przeprowadzenia w organizacji.
Dlaczego warto organizować badania krwi w firmie?
Największym problemem profilaktyki często nie jest brak wiedzy. Większość z nas wie, że warto regularnie kontrolować stan zdrowia. Problemem jest przejście od „powinienem się zbadać” do „zrobiłem badania”.
Badania organizowane bezpośrednio w miejscu pracy skracają tę drogę.
Pracownik nie musi szukać laboratorium ani organizować osobnego wyjścia na pobranie. Przychodzi do firmowego punktu pobrań o określonej godzinie, wykonuje badanie w ciągu kilku minut i wraca do swoich obowiązków.
Dlatego badania krwi dla pracowników dobrze sprawdzają się zarówno jako samodzielna akcja profilaktyczna, jak i część większego programu zdrowotnego. Można włączyć je do Dni Zdrowia, Safety Day, programu wellbeingowego, Różowego Października, Movember czy kampanii poświęconej zdrowiu serca.
Jakie badania krwi warto zrobić pracownikom?
I tutaj zaczyna się najważniejsza część całego projektu.
Nie istnieje jeden „najlepszy pakiet badań dla pracowników”. Dobieranie kilkunastu popularnych parametrów tylko dlatego, że dobrze wyglądają na liście, niekoniecznie tworzy wartościowy program profilaktyczny.
Zakres badań krwi w firmie warto dopasować przede wszystkim do:
Inny zakres będzie miał sens w programie profilaktyki chorób układu krążenia, inny w akcji skierowanej do kobiet 40+, a jeszcze inny podczas Akcji Movember.
Badania krwi a profilaktyka chorób układu krążenia
To jeden z kierunków, który warto rozważyć przy projektowaniu badań dla szerokiej grupy pracowników.
Pakiet może obejmować między innymi morfologię, lipidogram, lipoproteinę(a), CRP-hs, kwas moczowy oraz wybrane elektrolity.
Dlaczego właśnie układ krążenia? Choroby sercowo-naczyniowe pozostają jednym z najważniejszych problemów zdrowotnych w Polsce. Co więcej, część czynników ryzyka można wykryć właśnie dzięki stosunkowo prostym badaniom laboratoryjnym.
Dlatego pakiet związany ze zdrowiem serca dobrze wpisuje się zarówno w klasyczny Dzień Zdrowia w firmie, jak i akcje organizowane z okazji Światowego Dnia Serca czy programy profilaktyki chorób cywilizacyjnych.
Badania profilaktyczne dla kobiet 40+ i 50+
W przypadku programów skierowanych do kobiet zakres badań można dopasować również do wieku.
Pakiety mogą obejmować m.in. morfologię, glukozę, lipidogram, kreatyninę, parametry wątrobowe, TSH, ferrytynę, magnez czy witaminę D. W grupach 50+ zakres można rozszerzyć o kolejne parametry.
Takie rozwiązanie sprawdza się szczególnie wtedy, kiedy firma chce odejść od jednego identycznego pakietu dla wszystkich i zaproponować pracownikom profilaktykę bardziej dopasowaną do ich etapu życia.
Badania profilaktyczne dla mężczyzn 40+ i 50+
Podobną zasadę można zastosować w programach skierowanych do mężczyzn.
Pakiet może obejmować podstawowe parametry metaboliczne i laboratoryjne, a także np. PSA całkowity. W przypadku starszej grupy zakres badań może zostać rozszerzony również o testosteron.
Tak skonstruowane badania krwi dla pracowników mogą być częścią całorocznego programu profilaktycznego w firmie.
Lipoproteina(a) – badanie, o którym warto wiedzieć więcej
Nie zawsze większy pakiet oznacza lepszy pakiet. Ciekawym rozwiązaniem są również badania celowane, skoncentrowane na jednym lub kilku konkretnych parametrach.
Dobrym przykładem jest lipoproteina(a), czyli Lp(a).
Lp(a) jest cząsteczką lipoproteinową, której podwyższone stężenie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem miażdżycowej choroby sercowo-naczyniowej. **Jej stężenie jest w dużej mierze uwarunkowane genetycznie i pozostaje względnie stabilne w ciągu życia. Trudni je zmienić np. poprzez styl życia. **
To ważne, ponieważ osoba może mieć prawidłowe wyniki części standardowych badań lipidowych, a jednocześnie podwyższony poziom Lp(a).
Aktualne rekomendacje wskazują na zasadność oznaczenia Lp(a) co najmniej raz w życiu u osoby dorosłej, przede wszystkim w celu identyfikacji osób z podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Rekomendacja Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego.
Dlatego Lp(a) może być ciekawym elementem badań profilaktycznych organizowanych w miejscu pracy, szczególnie jeśli akcja koncentruje się na zdrowiu serca i układu krążenia.
Czy warto badać markery nowotworowe u pracowników?
To pytanie pojawia się bardzo często. I właśnie tutaj warto zachować szczególną ostrożność.
Możliwość oznaczenia markera nowotworowego brzmi atrakcyjnie z punktu widzenia profilaktyki. Trzeba jednak wiedzieć, co taki wynik rzeczywiście oznacza, a czego nie oznacza.
Większość markerów nowotworowych nie jest przeznaczona do populacyjnych badań przesiewowych zdrowych osób.
Prawidłowy wynik markera nie pozwala wykluczyć choroby nowotworowej. Z kolei wartość powyżej zakresu referencyjnego nie oznacza automatycznie nowotworu. Podwyższone stężenia niektórych markerów mogą występować również w innych stanach klinicznych.
Krótko mówiąc: marker nowotworowy jest wynikiem badania laboratoryjnego, a nie diagnozą.
Dlatego przy organizacji takich badań w firmie szczególnie ważna staje się komunikacja z pracownikami przed akcją. Pracownik powinien wiedzieć, jaki jest charakter badania i jak należy postąpić z otrzymanym wynikiem.
Wynik badania krwi to jeszcze nie diagnoza
Ta zasada dotyczy zresztą nie tylko markerów nowotworowych.
Wynik badania laboratoryjnego powinien być interpretowany w odpowiednim kontekście klinicznym. Znaczenie mogą mieć między innymi wiek, płeć, objawy, przyjmowane leki, choroby współistniejące, wywiad rodzinny, wcześniejsze wyniki oraz inne wykonane badania.
Dlatego nie warto stawiać sobie diagnozy na podstawie pojedynczej wartości zaznaczonej na czerwono w wyniku.
Dotyczy to również interpretowania wyników badań krwi przez AI oraz skrótowych interpretacji wyników, które czasem znajdziemy na karcie wyników. Narzędzie może pomóc wyjaśnić, czym jest konkretny parametr albo co oznacza użyty skrót, ale nie dysponuje pełnym obrazem klinicznym pacjenta i nie zastępuje konsultacji medycznej.
Jeżeli wynik jest nieprawidłowy, budzi niepokój albo po prostu nie wiemy, jak go rozumieć, najbezpieczniej omówić go z lekarzem.
To ważny element odpowiedzialnie zaprojektowanej profilaktyki w firmie. Celem badań nie jest pozostawienie pracownika sam na sam z tabelą wyników i wyszukiwarką, ale zachęcenie go do świadomego dbania o zdrowie.
Jak zorganizować badania krwi w firmie?
Dobra wiadomość dla HR jest taka, że od strony organizacyjnej mobilne badania krwi w firmie nie są skomplikowanym przedsięwzięciem.
Cały proces można zamknąć w czterech krokach.
Pracodawca nie otrzymuje indywidualnych wyników badań pracowników.
To istotna zasada zarówno z punktu widzenia prywatności, jak i zaufania do całej akcji profilaktycznej.
Badania krwi dla pracowników zdalnych – co z osobami, których nie ma w firmie?
Przy pracy hybrydowej bardzo szybko pojawia się jeszcze jedno praktyczne pytanie: co zrobić z osobami, które w dniu badań pracują z domu, są w delegacji albo po prostu nie mogą pojawić się w biurze?
Jednym z rozwiązań są vouchery na badania laboratoryjne.
Pracownik otrzymuje voucher na ustalony przez pracodawcę pakiet, a następnie może wykonać badania w wyznaczonym punkcie pobrań.
Na co zwrócić uwagę, wybierając firmę organizującą badania krwi?
Cena pakietu jest oczywiście istotna, ale przy badaniach krwi organizowanych w miejscu pracy warto sprawdzić również kilka mniej oczywistych elementów.
Po pierwsze, kto odpowiada za logistykę punktu pobrań i personel medyczny. Po drugie, jak odbywają się zapisy i przekazywanie wyników. Po trzecie, jak rozwiązana jest kwestia osób nieobecnych oraz co dzieje się w przypadku zapisanych pracowników, którzy ostatecznie nie przyjdą na badanie.
Warto również zapytać o sposób rozliczenia akcji. Przy kilkudziesięciu lub kilkuset pracownikach różnica pomiędzy ustaloną z góry płatnością za zadeklarowaną liczbą osób a rozliczeniem za faktycznie wykonane badania może mieć znaczenie dla budżetu.
Dobry partner powinien również pomóc w dobraniu zakresu badań i zwrócić uwagę wtedy, gdy oczekiwania wobec konkretnego parametru diagnostycznego są większe niż jego rzeczywista wartość w badaniach przesiewowych.
To szczególnie ważne w profilaktyce zdrowotnej. Więcej badań nie zawsze oznacza lepszą profilaktykę. Lepiej zbadać właściwe parametry i wiedzieć, co zrobić z wynikiem.
Chcesz zorganizować badania krwi dla pracowników?
W Wellbeing Ideas organizujemy badania krwi w firmach od strony medycznej i logistycznej: pomagamy dobrać pakiety, organizujemy mobilny punkt pobrań, zapisy pracowników, wyniki online oraz rozwiązania dla osób pracujących zdalnie.
Jeśli planujesz akcję profilaktyczną, Dzień Zdrowia, Safety Day albo większy program wellbeingowy, skontaktuj się z nami. Pomożemy zaprojektować badania tak, żeby były wartościowe dla pracowników i proste organizacyjnie dla HR.
