międzynarodowy dzień osób z niepełnosprawnościami

Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami w firmie – jak zorganizować?

AutorMichał Federowski

3 grudnia to Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami (IDPD). Ten dzień powstał po to, by promować godność, prawa i dobrostan osób z niepełnosprawnościami. Co więcej – podkreśla korzyści z inkluzji w każdej sferze życia: społecznej, ekonomicznej, kulturalnej i zawodowej. IDPD został ogłoszony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1992 r. (rezolucja 47/3) i od tego czasu obchodzimy go co roku 3 grudnia.

Osoby z niepełnosprawnościami w Polsce  – jak liczna to grupa? 

Według Głównego Urzędu Statystycznego, na 31 grudnia 2024 r. w Polsce było 3,9 mln osób posiadających ważne orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności (dane opublikowane w 2025 r.). To liczba oparta na kryterium formalnym (orzeczenie). Główny Urząd Statystyczny
Warto jednak jasno zaznaczać metodykę. Statystyki oparte na oficjalnych orzeczeniach (podejście administracyjne) różnią się od danych pochodzących np. ze spisów powszechnych lub badań samooceny zdrowia. Mówimy więc o co najmniej kilku milionach osób z niepełnosprawnościami w Polsce.

Dlaczego warto zwrócić uwagę na osoby z niepełnosprawnościami w firmie?

  • Takie osoby to część zespołu. Są już w organizacji. Być może o tym nie wiesz, dlatego, że część niepełnosprawności może być niewidoczna i po prostu tego nie dostrzegasz (o nich za chwilę). Warto poznać zasady jak się z nimi dobrze komunikować i ułatwić im codzienne funkcjonowanie w organizacji.
  • Kultura psychologicznego bezpieczeństwa. Język i zachowania inkluzywne zmniejszają lęk przed ujawnieniem potrzeb, co przekłada się na zaangażowanie, retencję i wyniki.
  • Mniej barier = więcej efektywności. Drobne usprawnienia (napisy w materiałach wideo, dostępność cyfrowa, prosty język) ułatwiają pracę wszystkim, nie tylko osobom z niepełnosprawnościami.
  • Coraz częściej wymogi dostępności pojawiają się w przetargach oraz współpracy z podmiotami publicznymi. W Polsce wskazuje na to ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami . 
  • Lepszy EB i zgodność z trendami ESG. Działania włączające wspierają filar „S” w ESG – społeczny wymiar odpowiedzialności.

Jakie rodzaje niepełnosprawności wyróżniamy? 

Widoczne częściej:

  • Ruchowe (np. po urazach, porażeniach, dystrofiach; osoby korzystające z wózka, kul, protez).
  • Sensoryczne (wzroku, słuchu – osoby niewidome/słabowidzące, Głuche i słabosłyszące).

Często niewidoczne (a bardzo powszechne):

  • Choroby przewlekłe (np. cukrzyca, epilepsja, choroby serca,  przewlekły ból).
  • Zdrowie psychiczne (zaburzenia lękowe, depresja, PTSD).
  • Neuroróżnorodność (ADHD, autyzm, dysleksja).

Dlaczego warto to podkreślać? Bo „niewidzialne” potrzeby są najczęściej pomijane. 

Jak zorganizować Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami w firmie – krok po kroku.

1. Zdecyduj: dzień czy tydzień?

  • Opcja 1: Dzień 3 grudnia – jedna główna aktywność + wsparcie komunikacyjne.
  • Opcja 2: Tydzień dostępności – krótsze formaty przez 5 dni (pon.–pt.), każdy dzień inny akcent (język, komunikacja, dostępność cyfrowa, historia pracownicza, prawo i HR).

Przykładowy plan na cały tydzień:

  • Pon.: „Język, który włącza”  30-min lunch&learn + słowniczek.
  • Wt.: Dostępność cyfrowa w praktyce – 45-min warsztat dla autorek treści (WCAG w pigułce).
  • Śr.: Webinar savoir-vivre + Q&A (szczegóły poniżej).
  • Czw.: Panel „Głos doświadczenia” – rozmowa z pracownic(k)ą z niepełnosprawnością (dobrowolnie) i ekspertką.
  • Pt.: Formularz potrzeb pracowników.

2. Postaw na formaty o wysokim wpływie

  • Otwarcie: krótkie wystąpienie zarządu (2–3 min) z jasnym przesłaniem: „Włączamy. Chcemy rozumieć. Chcemy słyszeć Wasze potrzeby”.
  • Webinar savoir-vivre (szczegóły poniżej) – by „odczarować” lęk przed gafą.
  • Panel „Głos doświadczenia” – rozmowa z pracownicą/pracownikiem lub klientem z niepełnosprawnością (dobrowolnie), moderowana przez ekspertkę.
  • Mikroaudyt dostępności (biuro + cyfrowo).
  • Q&A dla menedżerów – pytania „trudne, ale potrzebne” (np. o język, rekrutacje, rozmowy rozwojowe).

3. Zaproś do współtworzenia

  • Zbierz mini-grupę ambasadorek (HR + BHP/HSE + EB + ERG).
  • Ustalcie „quick wins” (np. napisy w materiałach wideo, szablon slajdów o wysokim kontraście, pętla indukcyjna w sali konferencyjnej, test WCAG dla firmowego intranetu).

Pętla indukcyjna w sali konferencyjnej – co to jest?

To system wspomagania słuchu dla osób korzystających z aparatów słuchowych (lub implantów) z funkcją T-coil (telecoil). W sali montuje się przewód („pętlę”) podłączony do wzmacniacza i źródła dźwięku (mikrofon, system AV). Przewód wytwarza pole magnetyczne odpowiadające mowie/prezentacji. Aparat słuchowy w trybie T odbiera ten sygnał bezpośrednio – czysty dźwięk, mniej pogłosu i hałasu tła. System projektuje się i stroi wg norm (np. IEC 60118-4), by zapewnić odpowiednią jakość i zrozumiałość mowy.

Savoir-vivre w kontaktach z osobami z niepełnosprawnościami – kilka złotych zasad.

  • Mów do osoby, nie do asystenta/lektora/ tłumacza.
  • Pytaj o preferencje. „Czy mogę w czymś pomóc?” i zaakceptuj „nie”.
  • Język szacunku. „Osoba z niepełnosprawnością”, „osoba głucha”, „osoba niewidoma” – unikaj etykiet : osoba niepełnosprawna lub jeszcze gorzej inwalida.
  • Nie chwytaj wózka/łokcia bez pytania.
  • Gafa? Powiedz krótko „przepraszam”, popraw. 

Compliance i standardy – co warto znać?

Polska ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami określa minimalne wymagania (architektoniczne, informacyjno-komunikacyjne, cyfrowe) głównie dla sektora publicznego. Jednak oraz częściej obowiązki dostępności pojawiają się w warunkach współpracy i zamówieniach publicznych. Dotyczy to także firm prywatnych. Warto dążyć do standardu WCAG 2.1 AA w intranecie i materiałach szkoleniowych.

Webinar „Savoir-vivre w kontaktach z osobami z niepełnosprawnościami”.

Prowadzący: ekspert – osoba z niepełnosprawnością (perspektywa praktyczna + doświadczenie edukacyjne).
Czas: 60–90 minut (w tym Q&A).
Agenda (w skrócie):

  • Dlaczego to ma znaczenie – po co ten temat w firmie (krótko o liczbach i korzyściach organizacyjnych)
  • Co wiesz o niepełnosprawności – fakty i mity.
  • Niewidoczna niepełnosprawność to też niepełnosprawność.
  • Zasady komunikacji, kontaktu i współpracy z osobami z niepełnosprawnością:
  • Co mówić, a czego nie wypada?
  • Jak zadbać o język empatii?
  • Jak się zachowywać, żeby nie popełnić gafy – i co, gdy jednak się zdarzy?
  • Czy można powiedzieć do osoby niewidomej „Do widzenia”, a do osoby na wózku „Chodźmy”? (tak – język potoczny jest OK, liczy się intencja i szacunek)
  • Jak porozmawiać z osobą Głuchą? (rola tłumacza PJM, pisemne kanały, zasady mówienia).
  • Czy pomagać – czy lepiej nie? (zawsze zapytać, szanować sprawczość).
  • Jakie zasady współpracy budują inkluzywne zespoły? (rola jasnych zasad, dostępności spotkań i materiałów, elastyczności).
niepełnosprawność w firmie

Podsumowanie – Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami.

Udowodnij, że w Twojej firmie inkluzywność nie jest hasłem tylko codzienną praktyką. Kiedy uczymy się prostych, życzliwych zasad kontaktu, kiedy dopieszczamy komunikację i sprawdzamy dostępność dajemy ludziom realny komfort pracy i sygnał: „Jesteś u nas mile widziana, z całym swoim doświadczeniem”. Efekt? Mniej niepewności i barier, więcej odwagi, otwartości i współpracy. To z kolei przekłada się na zaangażowanie, retencję i reputację pracodawcy, którym warto być.
Prowadzimy webinar „Savoir-vivre w kontaktach z osobami z niepełnosprawnościami” z ekspertem, który łączy wiedzę merytoryczną z własnym doświadczeniem. Dostajesz nie tylko spotkanie, ale też konkret do wdrożenia: język, którym można mówić bez stresu; odpowiedzi na „trudne” pytania; listę szybkich usprawnień, które zmieniają codzienność całemu zespołowi. 
Jeśli chcesz zorganizować u siebie mądre, empatyczne obchody 3 grudnia i nadać im ciąg dalszy w praktyce napisz do nas. Zadbamy o webinar, materiały i wsparcie wdrożenia tak, byś mogła spokojnie powiedzieć: „u nas to działa”.

Zacznij teraz!

Podobne wpisy